Zien wat zich toont in het systeem
Systemisch werken
Wat is Systemisch Werken
Waarnemen met je hele systeem.
Systemisch werken is een manier van begeleiden waarbij je leert waarnemen met je hele systeem. Niet alleen met het hoofd, maar ook met het lichaam, de energie en het veld.
Daar waar woorden stoppen, begint fenomenologisch waarnemen. Systemisch werken maakt voelbaar wat zich in de onderstroom afspeelt en brengt beweging door erkenning en ordening. De systemische methodiek familieopstellingen heeft inmiddels veel bekendheid gekregen.
Het uitgangspunt van systemisch werken
Het uitgangspunt is eenvoudig:
mensen maken deel uit van systemen
systemen dragen geschiedenis, ordening en dynamiek
verstoringen worden vaak onbewust belichaamd
Wat zich vastzet, zet zich vast in het lichaam, de adem, de energie, de houding ten opzichte van anderen.
Systemisch werken brengt dit aan het licht zonder te forceren of te verklaren.
Systemen
Als mens bén je een systeem. Geboren uit vader en moeder, samen ook een systeem, wel of niet met broers en zussen.
En tegelijk leef en werk je voortdurend in meerdere systemen tegelijk. Elk met een eigen dynamiek en een eigen energie. Wanneer die dynamiek verstoord raakt, ontstaat spanning, herhaling of uitval.
Voorbeelden van systemen
Enkele systemen waarin je je beweegt:
het systeem van je relatie: jij en je partner
het systeem van je familie, inclusief vrouwen- en mannenlijnen
het systeem van de organisatie waar je werkt
het systeem van het team waarin je functioneert
het systeem van vrienden en vriendschappen
het systeem van school, sportclub of klas
het systeem van je land van herkomst
In elk systeem neem je een plek in en ervaar je een specifieke dynamiek.
De drie systemische natuurwetten
Systemisch werken is gebaseerd op drie fundamentele natuurwetten
die in elk systeem werkzaam zijn.:
- Ordening (ook wel posities genoemd)
Iedereen heeft een eigen plek in het systeem. Wanneer posities worden verwisseld, ontstaat onrust.
- Balans (ook wel evenwicht genoemd)
De balans tussen geven en nemen wil kloppen. Bij langdurige verstoring ontstaat spanning of verwijdering - Binding (ook wel buitensluiting genoemd)
Niemand van het systeem mag buitengesloten worden of er buiten gaan staan. Iedereen hoort erbij. In de huidige generatie, maar ook in de vorige generaties.
Systemische principes
Naast de natuurwetten zijn er systemische principes
die altijd in systemen werkzaam zijn:
systemen willen compleet zijn
elk onderdeel heeft recht op een plek
systemen zoeken balans en heelheid
systemen willen uitwisseling en interactie
systemen blijven verbonden met hun oorsprong
systemen bewegen richting hun bestemming
Deze principes werken, of we ze nu kennen of niet.
Wanneer het systeem uit balans is
Wanneer natuurwetten of principes worden geschonden,
ontstaan verstoringen of verstrikkingen.
De energie of liefde stroomt niet vrij, en dat kan zich uiten in:
psychische klachten (zoals angst of somberheid)
relationele problemen (conflict, afstand)
organisatorische vraagstukken (uitval, onduidelijkheid, stagnatie)
Vaak herhalen deze patronen zich generaties lang, totdat het onderliggende systemische thema wordt gezien en erkend.
Werkvormen in systemisch werk
Bij Ynnergy werken we met verschillende vormen,
afhankelijk van de vraag en de context:
- systemisch vraaggesprek – systemisch coachen (zonder opstelling)
- individuele opstelling met poppetjes, blokjes of vloerankers
- opstelling met representanten: familieopstelling, organisatieopstelling, relatie opstelling, gezondheidsopstelling etc.
De vorm volgt altijd het systeem, niet andersom.
Systemisch Werken leren toepassen
Wil je leren hoe je deze werkvormen zorgvuldig en afgestemd kunt inzetten in je eigen werk? Lees dan meer over systemisch coachen en de opleiding Systemisch werken met familie- en organisatieopstellingen.
Systemisch werken vraagt geen snelle oplossingen, maar de moed om te zien wat zich toont.